Ο Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης ζητά με ερώτησή του από την Ευρωπαική Επιτροπή να αντιμετωπίσει τη διαρκώς αυξανόμενη μεταβλητότητα των τιμών και της παραγωγής ελαιολάδου που προκαλεί η κλιματική κρίση, ώστε να διασφαλιστεί ένα βιώσιμο και προβλέψιμο εισόδημα για τους παραγωγούς της Μεσογείου, να εξετάσει τη δημιουργία ειδικών ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης ή εργαλείων διαχείρισης κινδύνου για τις μεσογειακές δενδρώδεις καλλιέργειες, ιδίως για την ελαιοκαλλιέργεια, στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ να ενσωματώσει στη νέα ΚΑΠ ειδικές προβλέψεις για επενδύσεις σε έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων, σύγχρονες αρδευτικές υποδομές, αγροτική έρευνα και καινοτόμες βιώσιμες καλλιεργητικές πρακτικές στις περιοχές της Μεσογείου που πλήττονται από την κλιματική κρίση.
Καθώς, η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη διεθνή συζήτηση· είναι μια πραγματικότητα που επηρεάζει ήδη άμεσα την ελληνική παραγωγή, την περιφερειακή οικονομία και το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών της υπαίθρου. Και ίσως κανένας τομέας δεν αποτυπώνει πιο καθαρά αυτή τη νέα συνθήκη από την ελληνική ελαιοκαλλιέργεια — έναν στρατηγικό πυλώνα της αγροτικής μας οικονομίας και βασικό στοιχείο της εθνικής μας ταυτότητας.
Διεθνείς μελέτες και αναλύσεις για την αγορά του ελαιολάδου καταδεικνύουν ότι η Μεσόγειος, η οποία παράγει περίπου το 95% του παγκόσμιου ελαιολάδου, συγκαταλέγεται στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Παρατεταμένες ξηρασίες, ακραίοι καύσωνες, λειψυδρία, πλημμύρες και έντονη κλιματική μεταβλητότητα προκαλούν πλέον σοβαρές διακυμάνσεις στην παραγωγή και στις τιμές του ελαιολάδου.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της πρόκλησης. Οι Έλληνες παραγωγοί βιώνουν ήδη τις συνέπειες της κλιματικής αστάθειας: μειωμένες αποδόσεις, αυξημένο κόστος άρδευσης και ενέργειας, προβλήματα ανθοφορίας λόγω υψηλών θερμοκρασιών και ολοένα μεγαλύτερη πίεση στο εισόδημά τους. Η ελαιοκαλλιέργεια, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Κρήτη και η Πελοπόννησος, δεν αποτελεί μόνο οικονομική δραστηριότητα· αποτελεί ζήτημα κοινωνικής συνοχής, περιφερειακής ανάπτυξης και διατήρησης της ελληνικής υπαίθρου.
Απέναντι σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τις μεσογειακές καλλιέργειες με οριζόντιες πολιτικές που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής μας. Η Ελλάδα οφείλει να διεκδικήσει πιο ισχυρή ευρωπαϊκή στήριξη για έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων, σύγχρονες αρδευτικές υποδομές, επενδύσεις στην αγροτική έρευνα και στήριξη βιώσιμων καλλιεργητικών πρακτικών που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της παραγωγής.
Η προστασία της ελληνικής ελαιοκαλλιέργειας απέναντι στην κλιματική κρίση δεν είναι μόνο αγροτική πολιτική. Είναι εθνική και ευρωπαϊκή προτεραιότητα. Είναι μάχη για την επιβίωση της ελληνικής περιφέρειας, για τη διατροφική ασφάλεια της Ευρώπης και για τη διατήρηση ενός προϊόντος που αποτελεί σύμβολο της Ελλάδας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Αναλυτικά η ερώτηση:
«Η κλιματική κρίση προκαλεί έντονη μεταβλητότητα στην παραγωγή και στις τιμές του ελαιολάδου στη Μεσόγειο, όπου παράγεται το 95% του παγκόσμιου ελαιολάδου. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων, με τους παραγωγούς να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος άρδευσης και ενέργειας, μειωμένες αποδόσεις και πίεση στο εισόδημά τους. Την περίοδο 2024/2025, οι τιμές του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου στην ευρωπαϊκή αγορά παρουσίασαν μεγάλες διακυμάνσεις, από 3.200 ευρώ έως και πάνω από 9.000 ευρώ ανά τόνο. Παράλληλα, η παραγωγή αυξήθηκε κατά 43% στην Ελλάδα, 21% στην Πορτογαλία σε μία μόνο καλλιεργητική περίοδο, γεγονός που αναδεικνύει την ακραία αστάθεια που δημιουργεί η κλιματική κρίση στον πρωτογενή τομέα.
Ερωτάται η Επιτροπή:
- Πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει τη διαρκώς αυξανόμενη μεταβλητότητα των τιμών και της παραγωγής ελαιολάδου που προκαλεί η κλιματική κρίση, ώστε να διασφαλιστεί ένα βιώσιμο εισόδημα για τους παραγωγούς της Μεσογείου;
- Προτίθεται να εξετάσει τη δημιουργία ειδικών μηχανισμών στήριξης ή εργαλείων διαχείρισης κινδύνου για τις μεσογειακές δενδρώδεις καλλιέργειες, ιδίως για την ελαιοκαλλιέργεια, στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ;
- Με ποιον τρόπο θα ενσωματωθούν στη νέα ΚΑΠ προβλέψεις για επενδύσεις σε έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων, αρδευτικές υποδομές, αγροτική έρευνα και καινοτόμες βιώσιμες καλλιεργητικές πρακτικές στις περιοχές της Μεσογείου που πλήττονται από την κλιματική κρίση;»